DevPro

Học IT 3 tháng, 6 tháng hay một năm chưa phải yếu tố quyết định bạn đã sẵn sàng đi làm. Điều quan trọng là sau quá trình học, bạn có Project, biết sử dụng Git, có thể giải thích sản phẩm và hình thành tư duy xử lý vấn đề hay chưa.

Học IT bao lâu thì đi làm được? Khác biệt giữa học IT và làm được IT

“Học Java mấy tháng thì có thể xin việc?”, “Học Tester bao lâu thì đủ kiến thức đi làm?” hay “Người trái ngành cần học IT trong bao lâu?” là những câu hỏi thường xuất hiện khi một người bắt đầu tìm hiểu về lĩnh vực Công nghệ thông tin.

Có người muốn một con số cụ thể: 3 tháng, 6 tháng hay một năm. Nhưng trên thực tế, thời gian học chỉ là một phần trong quá trình chuẩn bị cho công việc.

Một người học trong 6 tháng chưa chắc đã sẵn sàng đi làm nếu phần lớn thời gian chỉ dừng ở việc nghe giảng và hoàn thành bài tập. Ngược lại, người có nền tảng tốt, thực hành đều đặn, từng làm Project và hiểu rõ sản phẩm của mình có thể tiến bộ nhanh hơn.

Vì vậy, thay vì chỉ hỏi “học IT bao lâu thì đi làm được?”, có lẽ câu hỏi cần quan tâm hơn là:

Sau khoảng thời gian học đó, bạn đã thực sự làm được những gì?

Đây cũng chính là điểm tạo nên sự khác biệt giữa một người đã học IT và một người đang từng bước hình thành năng lực làm việc trong ngành IT.

Học IT bao lâu thì có thể đi làm?

Không có một mốc thời gian cố định áp dụng cho tất cả mọi người.

Thời gian cần thiết để một người có thể bắt đầu tìm kiếm cơ hội việc làm trong ngành IT phụ thuộc vào nhiều yếu tố như nền tảng ban đầu, lĩnh vực lựa chọn, thời gian dành cho việc học mỗi ngày và đặc biệt là khả năng thực hành.

Một sinh viên Công nghệ thông tin đã học lập trình từ trước sẽ có xuất phát điểm khác với một người chuyển ngành hoàn toàn. Người có thể dành nhiều thời gian học và làm Project cũng sẽ có tốc độ tiến bộ khác với người vừa đi làm vừa học.

Do đó, việc học trong 3 tháng, 6 tháng hay lâu hơn không phải yếu tố duy nhất quyết định mức độ sẵn sàng.

Để đánh giá bản thân đã tiến gần hơn đến môi trường làm việc hay chưa, người học có thể nhìn vào một số yếu tố cụ thể:

• Có kiến thức nền tảng về lĩnh vực mình theo đuổi.
• Có khả năng áp dụng kiến thức vào Project.
• Biết sử dụng những công cụ cơ bản trong quá trình làm việc.
• Có thể trình bày và giải thích sản phẩm mình đã thực hiện.
• Biết phân tích và tìm hướng xử lý khi gặp vấn đề mới.

Khi những năng lực này dần được hình thành, thời gian học mới thực sự tạo ra giá trị.

Sự khác biệt giữa “học IT” và “làm được IT” nằm ở đâu?

Học kiến thức là bước bắt buộc với bất kỳ ai muốn bước vào ngành Công nghệ thông tin.

Một người học Java cần hiểu về lập trình hướng đối tượng, Database, Backend và cách một ứng dụng vận hành. Người học Tester cần biết quy trình kiểm thử, cách viết Testcase, Bug Report và phân tích yêu cầu phần mềm.

Tuy nhiên, việc hiểu từng khái niệm riêng lẻ chưa đồng nghĩa với việc có thể xử lý một bài toán thực tế.

Trong môi trường làm việc, bạn hiếm khi chỉ nhận một bài tập với hướng dẫn từng bước. Thay vào đó, bạn có thể phải đọc yêu cầu, phân tích chức năng, tìm nguyên nhân khi có lỗi hoặc tự nghiên cứu một vấn đề chưa từng gặp trước đó.

Vì vậy, hành trình học IT cần có sự chuyển đổi:

Học kiến thức → Thực hành → Làm Project → Nhận review → Sửa lỗi → Hiểu sản phẩm → Hình thành tư duy xử lý vấn đề.

Đó là quá trình đưa kiến thức từ giáo trình vào một sản phẩm cụ thể.

Có Project để chứng minh khả năng áp dụng kiến thức

Project là một trong những yếu tố quan trọng giúp người học kiểm tra xem mình đã thực sự hiểu và vận dụng được kiến thức hay chưa.

Khi học từng bài riêng lẻ, mỗi bài tập thường chỉ tập trung vào một phần kiến thức nhất định. Nhưng khi thực hiện một Project hoàn chỉnh, người học phải kết nối nhiều phần với nhau để tạo thành một hệ thống có thể hoạt động.

Ví dụ, với một Project Java Web, học viên có thể phải xử lý:

• Thiết kế và làm việc với Database.
• Xây dựng chức năng đăng nhập.
• Authentication và Authorization.
• Quản lý người dùng.
• Quản lý sản phẩm hoặc đơn hàng.
• Xử lý dữ liệu giữa Frontend và Backend.
• Kiểm tra và sửa lỗi trong quá trình phát triển.

Tương tự, với một Project Manual Tester, người học không chỉ viết một vài Testcase độc lập mà cần hiểu nghiệp vụ của hệ thống, phân tích yêu cầu, xây dựng kịch bản kiểm thử, thực hiện Test và ghi nhận lỗi bằng Bug Report.

Chính trong quá trình làm Project, người học sẽ gặp những vấn đề mà bài giảng không thể liệt kê hết.

Một chức năng có thể không chạy như dự kiến. Database có thể được thiết kế chưa hợp lý. Code có thể chạy nhưng khó bảo trì. Một Testcase có thể thiếu trường hợp kiểm thử quan trọng.

Khi đó, việc tìm nguyên nhân và sửa lại sản phẩm mới là phần giúp người học tiến bộ nhiều nhất.

Biết sử dụng Git và các công cụ phục vụ công việc

Khả năng viết code hoặc thực hiện kiểm thử là nền tảng chuyên môn. Tuy nhiên, để làm việc trong một dự án phần mềm, người học cũng cần từng bước làm quen với những công cụ được sử dụng trong quá trình phát triển sản phẩm.

Git là một ví dụ.

Với lập trình viên, Git giúp quản lý phiên bản mã nguồn, theo dõi thay đổi và hỗ trợ quá trình phối hợp khi nhiều người cùng làm việc trên một Project.

Việc làm quen với Git ngay trong quá trình học giúp người học hình thành thói quen làm việc có hệ thống hơn thay vì chỉ lưu từng phiên bản code riêng trên máy tính.

Tùy theo vị trí công việc, người học cũng có thể cần tiếp xúc với những công cụ khác.

Tester có thể làm quen với các công cụ quản lý lỗi và API Testing. Automation Tester cần làm việc với Selenium, TestNG hoặc các công cụ hỗ trợ xây dựng Framework. Lập trình viên cần sử dụng IDE, Database Management Tool và những công cụ liên quan đến công nghệ đang theo đuổi.

Điểm quan trọng không nằm ở việc biết càng nhiều công cụ càng tốt, mà là hiểu công cụ nào phục vụ cho quá trình làm việc của mình và biết cách sử dụng chúng trong một Project cụ thể.

Làm được Project nhưng phải giải thích được Project

Một sản phẩm hoàn chỉnh là điểm cộng, nhưng bản thân Project chưa nói lên toàn bộ năng lực của người thực hiện.

Điều quan trọng hơn là bạn có thực sự hiểu những gì mình đã xây dựng hay không.

Khi trình bày một Project, người học cần có khả năng trả lời những câu hỏi như:

• Project giải quyết bài toán gì?
• Bạn phụ trách những phần nào?
• Vì sao Database được thiết kế theo cấu trúc đó?
• Vì sao bạn lựa chọn cách triển khai này?
• Trong quá trình làm, bạn gặp lỗi gì?
• Bạn đã tìm nguyên nhân và xử lý lỗi như thế nào?
• Nếu được phát triển tiếp, sản phẩm cần cải thiện điều gì?

Việc trả lời những câu hỏi này đòi hỏi người học phải hiểu tư duy phía sau sản phẩm, thay vì chỉ làm theo từng bước hướng dẫn.

Đó cũng là lý do quá trình review và bảo vệ Project có ý nghĩa quan trọng. Khi được Mentor đặt câu hỏi trực tiếp về những gì mình đã làm, học viên có cơ hội nhìn lại cách tiếp cận vấn đề và phát hiện những điểm mình chưa thực sự hiểu.

Khả năng trình bày Project cũng là một kỹ năng hữu ích khi xây dựng CV, Portfolio và chuẩn bị cho quá trình phỏng vấn.

Có tư duy phân tích và xử lý vấn đề

Không một khóa học nào có thể dạy trước tất cả những lỗi hoặc tình huống mà người làm IT sẽ gặp.

Trong công việc thực tế, yêu cầu dự án có thể thay đổi. Một công nghệ mới có thể xuất hiện. Một lỗi chưa từng gặp có thể khiến chức năng ngừng hoạt động.

Khi đó, điều quan trọng không phải là bạn đã từng học đúng tình huống đó hay chưa, mà là cách bạn tiếp cận vấn đề.

Khi gặp lỗi, bạn có biết bắt đầu kiểm tra từ đâu?

Khi nhận một yêu cầu mới, bạn có thể chia nhỏ vấn đề để xử lý không?

Khi chưa biết cách làm, bạn có biết tìm tài liệu, đọc documentation và đặt câu hỏi đúng trọng tâm không?

Tư duy xử lý vấn đề không hình thành sau một vài buổi học lý thuyết. Nó được rèn luyện thông qua quá trình liên tục thực hành, làm sai, nhận feedback, sửa lại và tự tìm hướng giải quyết.

Đây cũng là một trong những khoảng cách lớn nhất giữa việc biết kiến thức và biết sử dụng kiến thức để làm việc.

Học Java bao lâu thì có thể xin việc?

Với Java, thời gian học phụ thuộc khá nhiều vào nền tảng của từng người.

Người chưa từng lập trình thường cần bắt đầu từ tư duy lập trình, Java Core và lập trình hướng đối tượng trước khi chuyển sang Database, Frontend và các Framework phục vụ phát triển ứng dụng Web.

Nhưng việc hoàn thành Java Core hay học xong một Framework chưa phải là điểm kết thúc.

Để tiến gần hơn đến vị trí Java Developer, người học cần có quá trình thực hành và xây dựng Project để kết nối những kiến thức đã học thành một sản phẩm hoàn chỉnh.

Tại DevPro, lộ trình Java được xây dựng theo hướng từ nền tảng đến phát triển ứng dụng và thực hành Project, giúp học viên từng bước hiểu cách các thành phần trong một hệ thống kết nối với nhau.

Tham khảo khóa học Java Spring Boot tại DevPro.

Học Tester bao lâu thì đủ để đi làm?

Với Manual Tester, câu chuyện cũng tương tự.

Học thuộc khái niệm về quy trình kiểm thử hay biết cách viết một Testcase mẫu chưa đồng nghĩa với việc đã có thể xử lý một sản phẩm thực tế.

Người học Tester cần được thực hành trên các tình huống cụ thể để hình thành khả năng:

• Đọc và phân tích yêu cầu.
• Xây dựng Testcase.
• Xác định các trường hợp kiểm thử.
• Thực hiện kiểm thử.
• Phát hiện và mô tả lỗi.
• Viết Bug Report rõ ràng.
• Phân biệt Priority và Severity.
• Trao đổi với Developer và các thành viên liên quan.

Sau khi có nền tảng Manual Test và hiểu quy trình kiểm thử, người học có thể tiếp tục tìm hiểu Automation Test khi định hướng công việc yêu cầu khả năng tự động hóa kiểm thử.

Tham khảo khóa học Manual Test tại DevPro.

Tham khảo khóa học Automation Test tại DevPro.

DevPro xây dựng chương trình theo hướng học để làm được

Tại DevPro, mục tiêu của quá trình đào tạo không chỉ là giúp học viên hoàn thành một danh sách kiến thức trong giáo trình.

Trong quá trình học, học viên được kết hợp giữa kiến thức nền tảng và thực hành. Sau mỗi giai đoạn, việc làm bài tập và Project giúp người học kiểm tra xem mình đã thực sự áp dụng được những gì vừa học hay chưa.

Mentor tham gia review, chỉ ra những điểm chưa hợp lý và yêu cầu học viên chỉnh sửa để sản phẩm được hoàn thiện hơn.

Với Project cuối khóa, việc chức năng chạy được chưa phải bước cuối cùng. Học viên còn cần hiểu sản phẩm, trình bày cách triển khai và giải thích những quyết định mình đã đưa ra trong quá trình thực hiện.

Bởi mục tiêu cuối cùng không phải là học xong thật nhanh, mà là từng bước hình thành khả năng tự mình làm được.

Vậy điều gì quyết định bạn đã sẵn sàng đi làm IT?

Không nên chỉ dựa vào số tháng đã học.

Thay vì hỏi mình đã học được 3 tháng hay 6 tháng, bạn có thể tự đánh giá bằng những câu hỏi cụ thể hơn:

Bạn đã có kiến thức nền tảng đủ chắc chưa? Bạn đã tự thực hiện một Project hoàn chỉnh chưa? Bạn có biết sử dụng những công cụ cần thiết cho vị trí mình theo đuổi? Bạn có thể giải thích sản phẩm mình đã làm không? Và khi gặp một vấn đề mới, bạn có biết cách bắt đầu tìm hướng giải quyết hay chưa?

Khoảng cách giữa “đã học IT” và “làm được IT” không nằm ở một con số cố định trên lịch.

Nó nằm ở việc sau quá trình học, bạn đã tích lũy được kiến thức gì, tạo ra sản phẩm nào và có thể tự mình giải quyết vấn đề đến đâu.

Nếu bạn đang tìm hiểu Java, .NET, Android, Manual Test hoặc Automation Test nhưng chưa xác định được lộ trình phù hợp với nền tảng hiện tại, bạn có thể tham khảo các chương trình đào tạo tại DevPro.

Xem toàn bộ các khóa học tại DevPro.

Liên hệ DevPro để được tư vấn lộ trình phù hợp với mục tiêu học tập và định hướng nghề nghiệp của bạn.